Hóa học vốn là bộ môn khoa học tự nhiên gắn liền với những công thức, phương trình phản ứng và các con số tính toán, đôi khi dễ tạo cảm giác khô khan cho học sinh ở giai đoạn củng cố cuối bài. Nhằm thực hiện mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.  Thay vì phát những phiếu bài tập trắc nghiệm truyền thống chỉ gồm chữ và số, tôi tổ chức một hoạt động "Giải mã bức tranh bí ẩn" (Tô màu theo đáp án) trong phần luyện tập, mang lại bầu không khí học tập hào hứng và thúc đẩy tinh thần hợp tác nhóm vượt trội.

     Bức tranh gồm một ma trận hình ảnh gồm hàng chục mảnh ghép nhỏ, mỗi mảnh ghép được đánh ký hiệu tương ứng với các phương án trả lời (như 1A, 1B, 2D, 3D, 4C, 5B...). Các thành viên trong nhóm cùng thảo luận, phân chia câu hỏi để tìm ra đáp án chính xác nhất cho các câu hỏi (ví dụ: 1D, 2D, 3D, 4C, 5B) và nhóm tiến hành tô màu vào tất cả các ô chứa mã đáp án đúng trên bản đồ mảnh ghép theo hướng dẫn "Tô hết các ô chứa đáp án đúng". Khi các ô đúng được phủ màu nổi bật, hình ảnh ẩn giấu bên dưới sẽ dần lộ diện hoàn chỉnh.

     Việc áp dụng phương pháp "Học mà chơi - Chơi mà học" thông qua giải mã bức tranh đã tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong tiết học đó là sự bí ẩn của bức tranh chưa hoàn thiện tạo động lực tự nhiên khiến học sinh muốn giải nhanh và đúng các câu hỏi Hóa học. Khoảnh khắc từng mảng màu hiện lên, ghép nối thành hình ảnh nhân vật quen thuộc và ngộ nghĩnh khiến cả lớp vỡ òa thích thú, xóa tan sự mệt mỏi của những phút cuối giờ.

     Do số lượng ô cần tìm và tô màu khá lớn và đan xen chi tiết, một cá nhân khó có thể hoàn thành nhanh chóng trong thời gian ngắn. Các nhóm buộc phải tự tổ chức công việc như bạn tính toán, bạn tra cứu lý thuyết, bạn dò tìm vị trí mã số trên tranh và tô màu ( mỗi nhóm sử dụng một màu). Điểm ưu việt của phương pháp này là tính tự kiểm chứng. Nếu nhóm giải sai một câu trắc nghiệm, mảng màu tô lên sẽ bị lệch hoặc làm đứt gãy đường nét của bức tranh. Nhờ đó, chính học sinh có thể tự phát hiện lỗi sai, cùng nhau rà soát lại kiến thức Hóa học ngay tại chỗ mà chưa cần đến sự can thiệp của giáo viên.

     Áp dụng hoạt động "Giải mã bức tranh" cho thấy chỉ cần một chút sáng tạo trong khâu thiết kế học liệu, những kiến thức Hóa học phức tạp cũng có thể trở nên gần gũi và lôi cuốn. Không chỉ dừng lại ở việc giúp học sinh khắc sâu kiến thức ngay tại lớp, hoạt động còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện và sự cẩn thận, tỉ mỉ.